انتقاد بنیادینِ «رویکرد پردازش اطلاعات» به آزمون‌های سنتی (تمرکز بر فرایندِ رسیدن به جواب به جای خودِ جواب)، از نظر فلسفه ارزیابی، دقیقاً هم‌سو و هم‌راستا با روش‌شناسیِ ارزیابیِ کدام نظریه‌پرداز است؟

گزینه‌ی ۱: پیاژه

تحلیل گزینه درست (۱ - پیاژه): آزمون‌های سنتی به «چه» (نتیجه/محصول) توجه دارند نه «چگونه» (فرایند)، و رویکرد نوین روی کنش فرایندهای ذهنی متمرکز است. دقیقاً همین رویکرد برای پیاژه توصیف شده است: «پیاژه به درست یا غلط بودن پاسخ‌ها توجه چندانی نداشت بلکه به علت آن توجه داشت و آن‌ها را به عنوان وسیله‌ای برای شناخت فرایندهای درونی مطالعه کرد.» رد گزینه ۲ (گاردنر): گاردنر به تنوع و کثرت هوش‌ها (موسیقایی، بدنی و...) و بستر فرهنگی توجه داشت، نه الزاماً نقد نتیجه‌گرایی در برابر فرایندگرایی. رد گزینه ۳ (وکسلر): وکسلر خودش طراح آزمون‌های سنتی (مبتنی بر نتیجه و محصول نهایی) است و دقیقاً هدفِ همین انتقاداتِ پردازش اطلاعات قرار دارد! رد گزینه ۴ (گیلفورد): انتقاد گیلفورد به آزمون‌های سنتی این بود که آن‌ها روی «تفکر هم‌گرا» متمرکز هستند و «تفکر واگرا» را نادیده می‌گیرند. انتقادِ «فرایند در برابر نتیجه»، نقدِ اختصاصی مکتب پردازش اطلاعات و هم‌راستا با روش پیاژه است.